3 Aralık 2007 Pazartesi

Uykusuzluk - İnsomnia

Uykuya dalmakta zorlanıyor, sık sık uykunuz bölünüyor sabahları yorgun kalkıyorsanız, o zaman bu yazıyı mutlaka okumalısınız!

En sık rastlanılan uyku bozukluğu insomnia olarak bilinen uykusuzluk sorunudur. Sağlığımızı, yaşam kalitemizi, zihinsel ve fiziksel performansımızı son derece olumsuz etkileyen uykusuzluk sorununun çeşitli nedenleri olmakla birlikte genellikle endişe, korku ve depresyona bağlı olarak ortaya çıkmaktadır.

Ayrıca günlük hayatımızda gerek iş yerinde, gerek trafikte, gerek eş ve çocuklarımızla yaşadığımız stres, ekonomik sorunlar,
uzun çalışma saatleri, kendimize ve hobilerimize zaman ayıramamak ve en önemlisi zihinsel anlamda tam olarak dinlenememek ve rahatlayamamak da uykusuzluk sorununa neden olmaktadır.

Bu rahatsızlığı belirlemek için çeşitli biyokimyasal ve hormonal testlerden de yararlanılabilir. Çünkü uykusuzluğun psikolojik nedenleri olabileceği gibi çarpıntı, kabızlık, horlama, kalp hastalığı, sık idrara çıkma, kaşıntılı deri hastalıkları, sırt ve eklem ağrıları gibi fiziksel nedenleri de olabilir.

Ayrıca yaşlılık, alınan bazı ilaçların yan etkileri, kafein, alkol ve sigara tüketimi, geç saatlerde yeme alışkanlığı, vardiyalı işler, sevilen birinin ölümü, işten çıkarılma gibi beklenmedik olaylar da uykusuzluğa neden olabilir.

Eğer uykusuzluk sorunu birkaç haftadan fazla devam ederse ki uykusuzluk bir sonraki gece de aynı sorunu yaşayabilme endişesini beraberinde getirecektir. Bu durumda mutlaka bir doktora müracaat edilmelidir. Asla rastgele uyku ilaçları kullanılmamalıdır.

Uykusuzluğun Belirtileri
- Uykuya dalamama
- Uyku halini sürdürememe
- Sık sık uykunun bölünmesi
- Erken saatlerde uyanma

Uykusuzluğun Etkileri
- Yorgunluk
- Huzursuzluk
- Fiziksel ve zihinsel performans eksikliği
- Konsantrasyon güçlüğü
Hafıza zayıflığı
Kaza risklerinin artması

Uyku tetkiki nedir? Uykusuzluğun tanısını koyabilmek için uyku tetkiki (polisomnografi) yapılır. Polisomnografide beyin dalgaları (EEG, hastanın uyku kalitesini değerlendirmek için), göz hareketleri (uyku sırasında uyku evrelerini belirlemek için), kas gerginliği (çene, bacak), solunum hareketleri, solunan hava miktarı, vücut hareketleri gibi birçok parametre kaydedilir. Parametreleri kaydetmek için hastaya birçok eletrot takılır ve uyuması istenir.

Sebep Araştırlır Bu kayıtlarda uykuyu bozan faktörler araştırılır. Örneğin, uyku-apne sendromu olan bir hastada solunum durması, kandaki oksijen düzeyi değerlendirilir ve tedavi planlanır. Uykusuzluk yakınması olan her hastaya polisomnografi tetkiki yapılması gerekmez. Öykülerinde uykusuzluk sebebi olarak solunum bozukluğu veya uykuda kol bacak hareketleri olan hastalara tetkik mutlaka yapılmalıdır.

Uykusuzlukla Başa Çıkma Yöntemleri
- Sağlıklı ve dengeli beslenmek
- Düzenli egzersiz yapmak (özellikle açık havada)
- Masaj yaptırmak
- Yoga ve meditasyon gibi zihni ve bedeni rahatlatıcı faaliyetlerde bulunmak
- Uykusuzluğa neden olan fiziksel ya da psikolojik bir neden varsa derhal doktora gitmek
- Rastgele ilaç kullanmamak
- Sigara, alkol ve kafein tüketimine dikkat etmek ve sınırlamak
- Doktor tavsiyesiyle gereken vitaminleri almak
- Bitki çaylarından faydalanmak
- Banyo suyuna gül, ıhlamur gibi rahatlatıcı aromaterapi yağları eklemek
- İş stresini ve öfkeyi eve özellikle de yatak odasına taşımamak
- Evde akşam saatleri eş ve çocuklarla kaliteli dolu dolu zaman geçirmek
- Hobilere zaman ayırmak
- Radyasyon yaydıkları için televizyon, bilgisayar, müzik seti, cep telefonu gibi elektronik cihazları yatak odasından çıkarmak
- Odanın ne çok sıcak ne de çok soğuk olmamasına dikkat etmek
- Yatmadan önce yatak odasını havalandırmak
- Yatmadan önce korku filmi ya da rahatsız edici program ve tartışma konularını izlememek
- Yatmadan önce bir fincan rahatlatıcı bitki çayı ya da ılık süt içmek ve yanınızda su bulundurmak
- Yatmadan önce ılık bir duş almak, banyo yapmak
- Uykunuz gelmiyorsa uyumak için kendinizi zorlamayın
- Yatmadan önce sevdiğiniz türde keyifli bir kitap okumak
- Yatağınızın ayrıca gecelik ve pijamanızın rahat olmasına dikkat etmek
- Yatmadan önce hafif ve rahatlatıcı müzik dinlemek
- Yatmadan önce rahatlamanızı sağlamak için dua etmek
- Yatmadan önce cinsel aktivitede bulunmak
- Aynı saatlerde yatıp, aynı saatlerde kalkmaya özen göstermek
- Olabildiğince zihninizi boşaltıp güzel şeyler düşünmeye çalışmak
- Daha önce de belirttiğimiz gibi birkaç haftayı geçen uykusuzluk sorunlarında mutlaka konunun uzmanı olan bir doktora gidilmelidir.

Hiç yorum yok: